Appingedam in beeld

Borg en landgoed Ekenstein

Ekenstein (1648) is een van de twee borgen die in de Ommelanden bij Tjamsweer (gemeente Appingedam) aan de weg langs het Damsterdiep werden gebouwd. De andere is de naast Ekenstein gelegen borg Rusthoven en dateert van 1668.

Beide borgen worden ook wel aangeduid als landhuis. Ekenstein is door dokter en later burgemeester van Groningen Johan Eeck en zijn vrouw Johanna Bernards uit Farmsum gesticht. In 1723 werd de borg met 32 grazen land gerechtelijk verkocht en kwam in het bezit van de doopsgezinde families Doornbos en Modderman. In 1754 werd de borg gekocht door Onno Joost Alberda, tevens eigenaar van de borg Scheltema-Nijenstein. Hij was gehuwd met Anna Maria Hora van de Ennemaborg in Midwolda. Alberda noemde zich voortaan jonkheer van Ekenstein.

In 1772 werd de borg uitgebouwd en voorzien van een slotgracht. Willem Alberda van Ekenstein, die de borg bewoonde van zijn geboorte in 1792 tot zijn dood in 1869, wordt door zijn optreden in de gemeenteraad van Appingedam wel als de "grondlegger" van het profijtbeginsel beschouwd.

In 1827 werd het park in Engelse landschapsstijl - naar de romantische mode van die tijd met ronde vormen en slingerpaadjes - aangelegd door tuinarchitect Lucas Pieters Roodbaard. De boerderij van het landgoed was gevestigd in het Schathoes.

Een enigszins neogotisch uiterlijk heeft Ekenstein sinds 1870, toen Willem Carel Alberda de borg liet verbouwen, met gebruikmaking van delen van afgebroken borgen. In de blbliotheek kwamen gebrandschilderde ramen uit verschillende Groninger kerken.

In de eerste helft van de twintigste eeuw raakte de borg in verval, maar in 1946 werd Ekenstein aangekocht door de gemeente Appingedam. Het park werd opgeknapt en er kwamen een reigerreservaat en recreatieve voorzieningen, zoals een hertenkamp en een kinderboerderij. In 1957 werden de borg en het bijbehorende Schathoes, waarin een restaurant gevestigd werd, in gebruik genomen. Tegenwoordig is Ekenstein een hotel, restaurant en conferentieoord. Een moderne uitbouw in heel andere stijl is aan de oorspronkelijke borg toegevoegd.

Meer informatie over de historie van borg en landgoed vindt u op de website van Landgoed Ekenstein.

(Bron: Wikipedia)